Panik atak nedir, sırasında ne yapabilirsiniz?

Bir anda kalbiniz hızla çarpmaya başlar. Nefesiniz daralır, elleriniz titrer ve başınız döner. Zihninizden "Kalp krizi geçiriyorum" ya da "Kontrolümü kaybediyorum" gibi düşünceler geçer. Panik atak yaşayan pek çok kişi, bu anları hayatının en korkutucu dakikaları olarak anlatır.

Panik atak nedir?

Panik atak, yoğun korkunun ve bedensel belirtilerin aniden ortaya çıktığı bir durumdur. Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi'ne (NHS) göre panik atakların çoğu 5 ile 20 dakika arasında sürer. Atak sırasında kişi şu belirtileri yaşayabilir:

• Kalp çarpıntısı, göğüste sıkışma ya da ağrı
• Nefes darlığı ya da boğulma hissi
• Baş dönmesi, terleme, titreme
• Mide bulantısı, ellerde uyuşma ya da karıncalanma
• Ölüm korkusu ya da bedenden kopukluk hissi

Bu belirtiler başka sağlık sorunlarında da görülebilir. Göğüs ağrısını ilk kez yaşıyorsanız ya da emin değilseniz, önce bir hekime başvurun.

Beden neden böyle tepki verir?

Panik atak sırasında beden, gerçek bir tehlikeyle karşılaşan biri gibi alarm verir. Kalp daha hızlı çarpar, nefes hızlanır, kaslar gerilir. Bu tepki, insanı tehlikeden korumak için vardır. Panik atakta ise alarm, ortada gerçek bir tehlike yokken çalar. Kişi bedensel belirtileri tehlike işareti olarak yorumladığında korku artar ve belirtiler de güçlenir.

Atak sırasında neler yapabilirsiniz?

1. Olduğunuz yerde kalın. Mümkünse ortamı terk etmeyin. Kaçmak o an rahatlatsa da korkunun büyümesine neden olabilir.
2. Nefesinizi yavaşlatın. Burnunuzdan dörde kadar sayarak nefes alın, ağzınızdan altıya kadar sayarak verin.
3. Kendinize hatırlatın. "Bu bir panik atak. Korkutucu ama tehlikeli değil. Geçecek" gibi bir cümleyi içinizden tekrarlayın.
4. Dikkatinizi çevreye yöneltin. Etrafınızda gördüğünüz beş nesneyi, duyduğunuz üç sesi sayın.

Ne zaman destek almalı?

Ataklar tekrar ediyorsa ya da kişi yeni bir atak yaşama korkusuyla bazı yerlerden kaçınmaya başladıysa, destek almanın zamanı gelebilir. NHS, panik bozukluğunda Bilişsel Davranışçı yaklaşım gibi konuşmaya dayalı yöntemleri öneriyor. Erken destek almak, sürecin uzamasını önler.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bir değerlendirmenin ya da kişisel görüşmenin yerini tutmaz.